poniedziałek, 29 sierpnia 2022

Zmiany fauny chruścików (Trichoptera) Polski Changes in the fauna of the caddisflies (Trichoptera) in Poland

 

Zmiany fauny chruścików (Trichoptera) Polski

Changes in the fauna of the caddisflies (Trichoptera) in Poland

Najbardziej aktualny wykaz gatunków, sporządzony dla Cyfrowego Katalogu Bioróżnorodności Polski (Czachorowski, Szczęsny 2022), po rewizjach taksonomicznych i uwzględnieniu najnowszych danych (stan na rok 2022), obejmuje 278 gatunków oraz 4 podgatunki. Obecność jednego gatunku, uwzględnionego we wspomnianym spisie – Rhyacophila aqutanica - wymaga potwierdzenie ponieważ wg najnowszych danych jest to gatunek alpejski. Zmiany w wykazie gatunków chruścików Polski, w porównaniu do wcześniejszych zestawień, wynikają z kilku rewizji taksonomicznych (np. Wormaldia carpathica zamiast Wormaldia triangulifera). Kilka kolejnych gatunków wymaga jeszcze rozstrzygnięć, np. Sericostoma  schneideri i S. flavicorne.

Niezależnie od tych wątpliwości taksonomicznych brakuje danych do analizowania zachodzących zmian fauny: wymierania gatunków jak i zmian zasięgów. Wyraźne ograniczenie zasięgu występowania można odnotować np. dla Semblis phalaenoides, natomiast  Erotesis baltica jest przykładem gatunku, który najpewniej już na terenie Polski wymarł. Wyraźne luki w danych dotyczą okresów wcześniejszych jak i zwłaszcza stanu aktualnego. Po prostu brakuje danych mimo prowadzonych różnorodnych badań. Jednakże sporo larw zbieranych w badaniach hydrobiologicznych nie jest oznaczanych, podobnie jak imagines odławiane do światła przy okazji innych badań, np. lepidepterologicznych. Potrzebna jest znacznie szersza współpraca różnych środowisk akademickich oraz współpraca z przyrodnikami pozaakademickimi.

Zmiany zasięgów i zanikanie gatunków wynika ze zmian klimatu oraz przekształceń antropogenicznych w środowisku życia larw (zbiorniki wodne) jak i siedlisku życia imagines (np. zanieczyszczenie światłem).  W doniesieniu zaprezentowana będzie propozycja międzyśrodowiskowej współpracy z wykorzystaniem internetowych aplikacji takich jak iNaturalist oraz konsultacji online.

W najbliższym czasie zacznę publikować na blogu szczegółowe dane, dotyczące występowania chruścików w poszczególnych rzekach, jeziorach, zbiornikach okresowych, źródłach itp. W ciągu wielu lat pracy zebrałem sporo danych szczegółowych, w dużej części nie wykorzystanych w publikacjach. Nie ma szans na opublikowanie ich w tradycyjnych czasopismach naukowych. Niech więc będą dostępne cyfrowo dla wszystkich zainteresowanych. Być może uda się także wydać podsumowująca monografię o chruścikach Polski w wersji tradycyjnej (papierowej).

Fot. Paweł Buczyński

poniedziałek, 20 czerwca 2022

Felietony (do 2022 roku)


Zaczęło się w 2005 roku felietonami dla Gazety Uniwersyteckiej (Profesorski Blog). Potem przyszła propozycja z pisania felietonów dla Wiadomości Uniwersyteckich (z Kłobukowej Dziupli, 2007-2013). Teraz piszę dla VariArtu (Kij w mrowisko). Więcej o początkach, w tym również o felietonach radiowych: felietony.


1. Czachorowski S., 2005. Rycerze, smoki i czarownice. Gaz. Uniw., 8 (42): 6u (prof. Stanisław Czachorowski, biolog )
2. Czachorowski S., 2005. Mądry Polak po szkodzie? Gaz. Uniw. 9 (43): 6u.
3. Czachorowski S., 2005. Profesorski blog – konsultacje sms-em. Gaz. Uniw., 10 (44): 7u.
4. Czachorowski S., 2005. Profesorski blog. Zmierzch kół naukowych. Gaz. Uniw., 11(45): 7u.
5. Czachorowski S., 2005. Profesorski blog. Wirtualny promotor. Gaz. Uniw., 12(46): 7u.
6. Czachorowski S., 2006. Profesorski blog. Myśli podróżujące. Gaz. Uniw., 1(47): 7u.
7. Czachorowski S., 2006. Profesorski blog. Staż na wsi. Gaz. Uniw., 2 (48): 7u.
8. Czachorowski S., 2006. Profesorski blog. Wikipediowanie. Gaz. Uniw., 3(49): 7u.
9. Czachorowski S., 2006. Profesorski blog. Epoka kryzysu czasu wolnego. Gaz. Uniw., 4(50): 7u.
10. Czachorowski S., 2006. Profesorski blog. Myśli jak geny. Gaz. Uniw., 5 (51): 7u.
11. Czachorowski S., 2006. Profesorski blog. Uwolnij książkę. Gaz. Uniw., 6 (52): 6u.
12. Czachorowski S., 2006. Profesorski blog. Ekologia osobowości. Gaz. Uniw., 7 (53): 6u.
13. Czachorowski S., 2006. Profesorski blog. Obyś żył w ciekawych czasach. Gaz. Uniw., 8 (54): 5u.
14. Czachorowski S., 2006. Profesorski blog. Dzień Nauki. Gaz. Uniw., 9 (55): 5u.
15. Czachorowski S., 2006. Profesorski blog. Te mury pachną inaczej. Gaz. Uniw., 10 (56): 6u.
16. Czachorowski S., 2006. Profesorski blog. I ty możesz być wybitny. Gaz. Uniw., 11 (57): 5u.
17. Czachorowski S., 2006. Profesorski blog. Wykładowca też student. Gaz. Uniw., 12 (58): 5u.
18. Czachorowski S., 2007. Profesorski blog. Kawiarniana akademickość. Gaz. Uniw., 1 (59): 4u.
19. Czachorowski S., 2007. Profesorski blog. Nauczyć się szczęścia. Gaz. Uniw., 2 (60): 5u.
20. Czachorowski S., 2007. Profesorski blog. Liczy się opakowanie. Gaz. Uniw., 3 (61): 5u.
21. Czachorowski S., 2007. Profesorski blog. Prowincjonalny zaścianek. Gaz. Uniw., 4 (62): 5u.
22. Czachorowski S., 2007. Profesorski blog. Sprzątam dla siebie. Gaz. Uniw., 5 (63): 5u.
23. Czachorowski S., 2007. Profesorski blog. Z wizytą u wróżki. Gaz. Uniw., 6 (64): 5u.
24. Czachorowski S., 2007. Profesorski blog. Muzeum Nauki. Gaz. Uniw., 7 (65): 5u.
25. Czachorowski S., 2007. Profesorski blog. Odkrywanie wartości. Gaz. Uniw., 8 (66): 5u.
26. Czachorowski S., 2007. Profesorski blog. Jestem Europejczykiem. Gaz. Uniw., 9 (67): 5u.
27. Czachorowski S., 2007. Profesorski blog. Co mi dały dni nauki? Gaz. Uniw., 10 (68): 5u.
28. Czachorowski S., 2007. Profesorski blog. Przystanek uniwersytet. Gaz. Uniw., 11 (69): 5u.
29. Czachorowski S., 2007. Profesorski blog. Prawo do błędu. Gaz. Uniw., 12 (70): 5u.
30. Czachorowski S., 2007. O mózgu, uniwersytecie i… (felieton naukowy). Wiad. Uniw., 12 (101): 17.
31. Czachorowski S., 2008. Profesorski blog. Dojrzewanie do filozofowania. Gaz. Uniw., 1 (71): 5u.
32. Czachorowski S., 2008. Profesorski blog. Co ma kwoka do wiedzy. Gaz. Uniw., 2 (72): 5u.
33. Czachorowski S., 2008. Profesorski blog. Nadczłowiek, bakterie i komputery. Gaz. Uniw., 3 (73): 5u.
34. Czachorowski S., 2008. (Felieton) Naukowiec ze wsi. Wiad. Uniw., 3 (104): 17.
35. Czachorowski S., 2008. Profesorski blog. Myślicielnia. Gaz. Uniw., 4 (74): 5u.
36. Czachorowski S., 2008. (Felieton) Naukowy kopciuszek. Wiad. Uniw., 4 (105): 16.
37. Czachorowski S., 2008. Profesorski blog. Urodzić cudzie dziecko. Gaz. Uniw., 5 (75): 5u.
38. Czachorowski S., 2008. (Felieton) Recykling wiedzy. Wiad. Uniw., 5 (106): 19.
39. Czachorowski S., 2008. Profesorski blog. W poszukiwaniu człowieczeństwa. Gaz. Uniw., 6 (76): 7u.
40. Czachorowski S., 2008. Z Kłobukowej dziupli. Noc naukowców. Wiad. Uniw., 6 (107): 19.
41. Czachorowski S., 2008. Profesorski blog. Podróże kształcą. Gaz. Uniw., 7 (77): 5u.
42. Czachorowski S., 2008. Z Kłobukowej dziupli. Narkotyki i korepetycje. Wiad. Uniw., 7/8 (108): 18.
43. Czachorowski S., 2008. Profesorski blog. Bliżej gwiazd. Gaz. Uniw., 8 (78): 4u.
44. Czachorowski S., 2008. Z Kłobukowej dziupli. Rozwój encyklopedyzmu. Wiad. Uniw., 9 (109): 20.
45. Czachorowski S., 2008. Profesorski blog. Sensacja w kosmosie. Gaz. Uniw., 9 (79): 5u.
46. Czachorowski S., 2008. Z Kłobukowej dziupli. Misja publiczna? Wiad. Uniw., 10 (110): 20.
47. Czachorowski S., 2008. Profesorski blog. Wiedza jak chleb. Gaz. Uniw., 10 (80): 5u.
48. Czachorowski S., 2008. Z Kłobukowej dziupli. Chruściki i złoto. Wiad. Uniw., 11 (111): 19.
49. Czachorowski S., 2008. Profesorski blog. Mówić trudno, to mówić mądrze? Gaz. Uniw., 11 (81): 5u.
50. Czachorowski S., 2008. Z Kłobukowej dziupli. Uniwersytet jak fabryka. Wiad. Uniw., 12 (112): 16.
51. Czachorowski S., 2009. Z Kłobukowej dziupli. Krwawa historia. Wiad. Uniw., 1 (113): 17.
52. Czachorowski S., 2009. Z Kłobukowej dziupli. Zmieniać świat na lepsze. Wiad. Uniw., 2 (114): 17.
53. Czachorowski S., 2009. Z Kłobukowej dziupli. Kryzys i deficyt sensu. Wiad. Uniw., 3 (115): 19.
54. Czachorowski S., 2009. Z Kłobukowej dziupli. Kopernik na majówce. Wiad. Uniw., 4 (116): 17.
55. Czachorowski S., 2009. Z Kłobukowej dziupli. Europo, ojczyzno moja. Wiad. Uniw., 5 (117): 16.
56. Czachorowski S., 2009. Z Kłobukowej dziupli. Przyjemność odkrycia. Wiad. Uniw., 6 (118): 20.
57. Czachorowski S., 2009. Z Kłobukowej dziupli. Dziwne urządzenie. Wiad. Uniw., 7/8 (119/120): 20.
58. Czachorowski S., 2009. Z Kłobukowej dziupli. Zdziecinniali naukowcy. Wiad. Uniw., 9 (121): 21.
59. Czachorowski S., 2009. Z Kłobukowej dziupli. Prawo Jante i student. Wiad. Uniw., 10 (122): 20.
60. Czachorowski S., 2009. Z Kłobukowej dziupli. Dzień bez zakupów. Wiad. Uniw., 11 (123): 16.
61. Czachorowski S., 2009. Z Kłobukowej dziupli. Nadopiekuńczy uniwersytet. Wiad. Uniw., 12 (124): 18.
62. Czachorowski S., 2010. Z Kłobukowej dziupli. Naukowiec rozgrywający. Wiad. Uniw., 1 (125): 16.
63. Czachorowski S., 2010. Z Kłobukowej dziupli. Newsogenerowalność nauki. Wiad. Uniw., 2 (126): 17.
64. Czachorowski S., 2010. Z Kłobukowej dziupli. Publikacje nie są celem. Wiad. Uniw., 3 (127): 17.
65. Czachorowski S., 2010. Z Kłobukowej dziupli. Niebanalna majówka. Wiad. Uniw., 4 (128): 19.
66. Czachorowski S., 2010. Z Kłobukowej dziupli. Mazurskie laboratorium przyrody. Wiad. Uniw., 5 (129): 19.
67. Czachorowski S., 2010. Z Kłobukowej dziupli. Naukowo wykluczeni. Wiad. Uniw., 7/8 (131/132): 16.
68. Czachorowski S., 2010. Z Kłobukowej dziupli. Uniwersytety w popkulturze. Wiad. Uniw., 10 (134): 19.
69. Czachorowski S., 2010. Z Kłobukowej dziupli. Nauka dla oceny? Wiad. Uniw., 11 (135): 19.
70. Czachorowski S., 2010. Z Kłobukowej dziupli. Czy studiowanie czyni nas lepszym. Wiad. Uniw., 12 (136): 17.
71. Czachorowski S., 2011. Z Kłobukowej dziupli. Kiedy naukowiec jest szczęśliwy. Wiad. Uniw., 1 (137): 17.
72. Czachorowski S., 2011. Z Kłobukowej dziupli. Uniwersytet… w wiejskiej szkole? Wiad. Uniw., 2 (138): 17.
73. Czachorowski S., 2011. Z Kłobukowej dziupli. Jakoś czy jakość. Wiad. Uniw., 3 (139): 16.
74. Czachorowski S., 2011. Z Kłobukowej dziupli. Kultura (i nauka) wysoka. Wiad. Uniw., 4 (140): 17.
75. Czachorowski S., 2011. Z Kłobukowej dziupli. Rowerem po Kortowie. Wiad. Uniw., 5 (141): 17.
76. Czachorowski S., 2011. Z Kłobukowej dziupli. Nauka przez zabawę. Wiad. Uniw., 6 (142): 19.
77. Czachorowski S., 2011. Z Kłobukowej dziupli. Europo, moja ojczyzno. Wiad. Uniw., 7/8(143/144): 20.
78. Czachorowski S., 2011. Z Kłobukowej dziupli. Uniwersytecki park(Ing) day. Wiad. Uniw., 9 (145): 14.
79. Czachorowski S., 2011. Z Kłobukowej dziupli. Rady dla studenta Wiad. Uniw., 10 (146): 28.
80. Czachorowski S., 2011. Z Kłobukowej dziupli. Rozmyślania o e-learningu. Wiad. Uniw., 11 (147): 26.
81. Czachorowski S., 2011. Z Kłobukowej dziupli. Noc Biologów. Wiad. Uniw., 12 (148): 26.
82. Czachorowski S., 2012. Z Kłobukowej dziupli. Erotyka bałtycka. Wiad. Uniw., 1 (149): 26.
83. Czachorowski S., 2012. Z Kłobukowej dziupli. Koniec. Wiad. Uniw., 2 (150): 32.
84. Czachorowski S., 2013. Z Kłobukowej dziupli. Cud nie tylko natury. Wiad. Uniw., 11 (171): 32
85. Czachorowski S., 2014. Kij w mrowisko – po co naukowiec kulturze? VariArt Pismo kulturalno-literackie, nr 1/2014, str. 22-23.
86. Czachorowski S., 2014. Kij w mrowisko. Mrówki na trawniku, czyli drapieżne motyle. VariArt Pismo kulturalno-literackie, nr 2/2014, str. 24-25.
87. Czachorowski S., 2014. Kij w mrowisko. O podróżach i obcych, VariArt, 4 (25): 24.
88. Czachorowski S., 2015. Kij w mrowisko. Mikrokosmos czyli urokliwe życie sysydlaczków. VariArt Pismo kulturalno-literackie, 1 (26): 2.
89. Czachorowski S., 2015. Kij w mrowisko. Konkurs piękności na łące. Czyli o nagrodzie w kulturze. VariArt Pismo kulturalno-literackie,, 2 (27): 2
90. Czachorowski S., 2015. Kij w mrowisko. Ewolucja cielesności. VariArt Pismo kulturalno-literackie, 3(28): 2
91. Czachorowski S., 2015. Kij w mrowisko. O ewolucji, duchowości i religii. VariArt Pismo kulturalno-literackie,, 4 (29): 2
92. Czachorowski S., 2018. Kij w mrowisko. Kobieto (samico), przy garach lepiej siedź? 100-lecie nabycia praw wyborczych przez kobiety w Polsce. VariArt Pismo kulturalno-literackie, 1 (38): 2.
93. Czachorowski S., 2018. Kij w mrowisko. Portret samotnej matki na trawniku. VariArt Pismo kulturalno-literackie. 2 (39): 2.
94. Czachorowski S., 2018. Kij w mrowisko. Pogranicze – czasem ubogaca, czasem niszczy. VariArt Pismo kulturalno-literackie. 3 (40): 2.
95. Czachorowski S., 2018. Kij w mrowisko. Niepodległość w świecie przyrody. VariArt Pismo kulturalno-literackie. 4 (41): 2
96. Czachorowski S., 2019. Kij w mrowisko. Humanitaryzm w świecie przyrody. VariArt Pismo kulturalno-literackie. 1 (42): 2.
97. Czachorowski S., 2019. Kij w mrowisko. Globalna epidemia i kryzys cywilizacji. VariArt Pismo kulturalno-literackie. 2 (43): 2.
98. Czachorowski S., 2019. Kij w mrowisko. Policzyć i zmierzyć piękno przyrody. VariArt Pismo kulturalno-literackie. 3 (44): 2.
99. Czachorowski S., 2019. Kij w mrowisko. System. VariArt Pismo kulturalno-literackie. 4 (45): 2.
100. Czachorowski S., 2020. Kij w mrowisko. Kultura i życie w sieci, VariArt Pismo kulturalno-literackie. 01-02 (46-47)): 2.
101. Czachorowski S., 2020. Kij w mrowisko. Kolory w przyrodzie- zwabić, przestraszyć, otumanić, VariArt Pismo kulturalno-literackie. 03-04 (48-49): 2.
102. Czachorowski S., 2021. Kij w mrowisko. Życie to nieustający debiut. VariArt Pismo kulturalno-literackie (nr 01/2021 (50) ):2
103. Czachorowski S., 2021. Kij w mrowisko. Dlaczego naukowcy zaumują się smokami VariArt Pismo kulturalno-literackie (nr 02/2021 (51) ): 2.
104. Czachorowski S., 2021. Kij w mrowisko. Przeklęta panna rosnąca przy drodze. (nr 03/2021 (52) : 2
105. Czachorowski S., 2021. Kij w mrowisko. Mrówki i ludzki mózg. VariArt Pismo kulturalno-literackie nr 04/2021 (53):2.
106. Czachorowski S., 2022. Kij w mrowisko. Szklany świat jest inny niż myślisz (widzisz). VariArt Pismo kulturalno-literackie nr 01.2022 (54): 2.

Czytaj też: 

poniedziałek, 9 maja 2022

sobota, 7 maja 2022

Konferencje 2022

19-20 maja 2022, Konferencja "Puszcza Romincka - coś pięknEGO", wykład w formie gry terenowej (temat: jak wykorzystać różnorodność biologiczną w edukacji przyrodniczej i turystyce).


21 maja 2022, konferencja Naturalna edukacja a współczesne wyzwania i zagrożenia - kierunki, możliwości. rozwiązania, dobrze praktyki.




Wykład "Uczenie się przyrody w terenie" (nagranie w wykładu, 2:56)  oraz warsztaty terenowe "co w lesie piszczy".


Współautor referatu, 20th European Carabidologist Meeting, 25-27 2022, Warszawa





52 Zjazd Polskiego Towarzystwa Entomologicznego i konferencja "Zmiany zasięgów owadów, ich przyczyny i skutki", 8-11.09.2022, Chęciny.


Inspiracje 2022. Warszawa 24-25 września 2022, referat pt. Dokąd zmierzamy? O edukacji w czasach nieustającej rewolucji technologicznej i zmian klimatu.




Październik 2022, Odwrócona konferencja (szczegóły)


Grudzień 2022, w komitecie naukowym konferencji Cyfrowy Tubylec




niedziela, 13 marca 2022