Stanisław Czachorowski

niedziela, 23 sierpnia 2026

Konferencje 2026

25-26 sierpnia 2026, VI Konferencja o Ochronie Wód, referat

poniedziałek, 1 czerwca 2026

Zaktualizowany biogram do projektu Spotkania z Nauką 2

Warszawski pomnik w formie dawnej ławki szkolnej.
Kwintesencja edukacji ostatniego stulecia.

Dr hab. Stanisław Czachorowski, prof. UWM, biolog, ekolog i entomolog zatrudniony w Katedrze Zoologii, na Wydziale Biologii i Biotechnologii, UWM w Olsztynie. Z wykształcenia i powołania nauczyciel (absolwent Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Olsztynie). Popularyzator nauki, bloger i felietonista.

Prowadzi lub prowadził wykłady i ćwiczenia dla studentów biologii, biotechnologii, mikrobiologii, pielęgniarstwa, pedagogiki przedszkolnej i wczesnoszkolnej, analizy i kreowania trendów oraz na interdyscyplinarnym kierunku dziedzictwo kulturowe i przyrodniczego. Ponadto prowadził zajęcia dla słuchaczy studiów podyplomowych związanych z kształceniem nauczycieli, wykłady dla dorosłych oraz dla słuchaczy uniwersytetów trzeciego wieku. Liczne wykłady i zajęcia praktyczne dla uczniów ze szkół podstawowych, gimnazjów i liceum, w ramach projektów edukacyjnych oraz Uniwersytetu Dzieci. Inicjator i organizator olsztyńskiej kawiarni naukowej. Autor licznych artykułów dydaktycznych, broszur dla nauczycieli z zakresu edukacji ekologicznej i współautor podręcznika biologii dla szkół.

W ostatnich latach intensywnie zajmuje się edukacją pozaformalną w różnorodnych formach. Organizator i koordynator Olsztyńskich Dni Nauki, pierwszej edycji w Olsztynie Europejskiej Nocy Naukowców, Nocy Biologów, Warmińsko-Mazurskiego Uniwersytetu Młodego Odkrywcy, projektu Spotkania z Nauką. Eksperymentuje z grywalizacją (gamifikacja), dziennikami refleksji, nauczaniem metodą projektu, notowaniem wizualnym (myślografia), kamishibai, grami dydaktycznymi oraz wykorzystaniem nowych technologii, w tym narzędzi AI, w edukacji pozaformalnej.

Jego zainteresowania naukowe związane są z biologią i ekologią chruścików (Insecta: Trichoptera) oraz innych owadów wodnych (m.in. ważek). Poza badaniem przyrodniczych komponentów ekorozwoju, ochroną bioróżnorodności i monitoringiem zmian w środowisku przyrodniczym (w szczególności wodnym) poszukuje podobieństw między biologią molekularną a biologią środowiskową. I tu i tam problemem są układy wieloelementowe o złożonych i zmiennych relacjach. Na zagadnienia biotechnologiczne patrzy z punktu widzenia filozofii przyrody oraz ewolucji i samoorganizacji złożonych układów. Ewolucja kulturowa, której elementem jest biotechnologia, jest elementem większej całości i wprost wyrasta z ewolucji biologicznej.

Profil badawczy: Ekologia, biologia, biogeografia i ochrona owadów wodnych, w szczególności chruścików (Trichoptera) oraz ważek (Odonata), siedliskowe rozmieszczenie larw Trichoptera w wodach śródlądowych (rzekach nizinnych, jeziorach, drobnych zbiornikach, torfowiska i źródłach), monitoring wód w oparciu o makrobentos. Przyrodnicze elementy ekorozwoju, ekologia krajobrazu, ochrona bioróżnorodności w Europie Centralnej i Wschodniej, monitoring zmian w środowisku przyrodniczym . Ocena antropogenicznych przekształceń i wtórnej renaturalizacji zgrupowań chruścików w krajobrazach kulturowych (agrocenozy, urbicenozy) w tym w uprawach roślin energetycznych (energia odnawialna). Dodatkowo także metody edukacji ekologicznej i edukacji pozaformalnej oraz filozofia przyrody.

Hobbystycznie maluje butelki, słoiki, stare dachówki oraz kamienie, w większości tematyka związana jest z lokalną bioróżnorodnością.

Ciekawość to pierwszy stopię do... wiedzy. I uważne obserwacje.

sobota, 28 marca 2026

Certyfikaty i dyplomy 2026

Czegoś się nauczyłem. Mały kroczek, ale konkretny. Po pierwsze lepiej uświadomiłem sobie to, że uczymy się całe życie i dorośli też chcą uczestniczyć w kursach i szkoleniach. A po drugie, że certyfikat można wystawiać nie za sam udział lecz za wykonaną pracę na zaliczenie (nawet nie test wiedzy tylko właśnie działanie). Zatem nauczyłem się nie tylko tego, co wyszczególniono w certyfikacie, ale także czegoś między wierszami - szerszego kontekstu edukacyjnego.

piątek, 20 lutego 2026

Wśród Ambasadorów projektu – PRZYWRÓĆ ZASIĘG FAKTOM

Ambasadorzy projektu PRZYWRÓĆ ZASIĘG FAKTOM to osoby, które wpływają na otoczenie, znacząco wspierając rzetelną wiedzę naukową o zmianie klimatu.

Wspierają oni działania Fundacji poprzez:
• udostępnianie treści edukacyjnych z portalu – Nauka o klimacie,
• informowanie o wybranych inicjatywach i projektach Fundacji,
• zachęcanie do wspierania nauki i edukacji klimatycznej.

Ambasadorzy nie reprezentują fundacji w sensie formalnym ani prawnym. Każdy z nich komunikuje się we własnym stylu i zgodnie z własnymi wartościami.

źródło: https://fundacjaedukacjiklimatycznej.pl/ambasadorzy-projektu-przywroc-zasieg-faktom/

czwartek, 5 lutego 2026

Współpraca wykładowcy z mediami jako nowa forma dydaktyki

Współczesny uniwersytet przestaje być zamkniętą „wieżą z kości słoniowej”. W świecie szybkiego przepływu informacji rola wykładowcy wykracza daleko poza salę wykładową. Miniwykłady w radiu, krótkie komentarze w telewizji czy artykuły popularnonaukowe stają się naturalnym elementem edukacji rozproszonej i uczenia się przez całe życie.

1. Od tradycyjnego wykładu do mikroedukacji
Klasyczny, 90‑minutowy wykład traci sens, bo wiedza jest dziś dostępna wszędzie. Coraz ważniejsze staje się aktywizowanie studentów, organizowanie wspólnego poszukiwania odpowiedzi i przenoszenie dyskusji poza salę. Współpraca z mediami pełni funkcję krótkich, przystępnych miniwykładów — dla odbiorców, którzy nie są specjalistami.

2. Media jako nowa sala wykładowa
Wywiady i komentarze to forma dydaktyki: szybkie, syntetyczne, wymagające jasnego przekazu.
To także wyzwanie — naukowiec musi przełożyć złożone procesy na język zrozumiały dla każdego, nie tracąc rzetelności. Odbiorcami stają się „wszyscy”: od emeryta słuchającego radia po rodzica przeglądającego portal informacyjny.

3. Trzecia misja uniwersytetu
Obok badań i dydaktyki, popularyzacja wiedzy jest obowiązkiem uczelni wobec społeczeństwa. To edukacja w małych porcjach — adekwatna w świecie przeciążonym informacjami. Lifelong learning staje się koniecznością, a media są jednym z najlepszych narzędzi do jego realizacji.

4. Problem: popularyzacja nie liczy się w systemie ocen
Aktywność popularyzatorska nie przekłada się na punkty, cytowania ani prestiż w rankingach. W arkuszach oceny nie ma rubryki „zrozumiale wyjaśnił laikowi proces biologiczny”. Mimo to autor świadomie kontynuuje tę działalność — bo wierzy w jej sens i wpływ społeczny.

5. Dlaczego to robić?
Nie dla nagród, lecz dla znaczenia i odpowiedzialności. Jeśli w trzy minuty można wyjaśnić mechanizm ekologiczny tak, że odbiorca poczuje szacunek do przyrody — to jest prawdziwy sukces dydaktyczny.
Nauka odizolowana od społeczeństwa staje się martwa.

Współpraca naukowców z mediami to nie „parcie na szkło”, lecz nowoczesna forma dydaktyki. W dynamicznym świecie krótkie, przystępne komunikaty stają się kluczowym narzędziem edukacji przez całe życie. Choć system akademicki tego nie premiuje, popularyzacja wiedzy jest jednym z najważniejszych wkładów uniwersytetu w dobrostan społeczeństwa.

Więcej na blogu: https://profesorskiegadanie.blogspot.com/2026/02/wspopraca-wykadowcy-uniwersyteckiego-z.html

środa, 28 stycznia 2026

Chruściki (Trichoptera) Borów Tucholskich - rozdział w monografii

Czachorowski S., 2025. Chruściki Trichoptera. W: Wendzonka J., Błoszyk J, Lubińska L. (red) Przyroda ożywiona Parku Narodowego „Bory Tucholskie? Część II – zwierzęta bezkręgowe. Bogucki Wyd. Nauk. ISBN 978-83-946164-2-7, str.: 279-300.

Ukazała się monografia z parku narodowego z rozdziałem o chruścikach. Dla mnie praca ważna choć w uczelnianej punktozie mało wyceniona. Zebrane dawniejsze badania, opis stanu poznania bioróżnorodności. Mała nowością są polskie nazwy chruścików, niektóre musiały być uzupełniane i tworzone przez analogię od nowa. Bo były nazwy rodzajowe ale nie wszystkie gatunków.